Waymo chuẩn bị chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber từ năm 2028, mở đường cho dịch vụ taxi tự lái riêng

Waymo, công ty taxi tự lái thuộc Alphabet, đang chuẩn bị thực hiện một thay đổi quan trọng trong chiến lược kinh doanh khi dự kiến chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber tại hai thành phố Austin và Atlanta từ tháng 1/2028. Động thái này có thể đánh dấu bước chuyển mới trong cách Waymo phân phối dịch vụ robotaxi, khi doanh nghiệp muốn tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng thông qua ứng dụng di động của chính mình thay vì phụ thuộc vào nền tảng gọi xe bên ngoài.

Thông tin được đồng Giám đốc điều hành Waymo, Tekedra Mawakana, chia sẻ và Bloomberg News công bố hôm thứ Tư. Theo kế hoạch, sau khi thỏa thuận độc quyền kết thúc, Waymo sẽ có thể trực tiếp cung cấp dịch vụ vận chuyển bằng xe tự lái tại Austin và Atlanta thông qua ứng dụng riêng, tương tự mô hình đang được triển khai tại những thành phố khác.

Trong khi đó, Uber cho biết vẫn muốn tiếp tục tích hợp dịch vụ taxi tự lái của Waymo vào ứng dụng gọi xe của mình, miễn là hai bên đạt được thỏa thuận phù hợp. Điều này cho thấy việc chấm dứt tính độc quyền không nhất thiết đồng nghĩa với việc hai công ty ngừng hợp tác hoàn toàn. Thay vào đó, quan hệ giữa hai bên có thể chuyển sang mô hình linh hoạt hơn, trong đó Waymo chủ động kiểm soát kênh phân phối dịch vụ.

Waymo sẽ chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber tại Austin và Atlanta

Theo thông tin được Bloomberg News công bố, Waymo dự kiến chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber tại Austin và Atlanta từ tháng 1/2028.

Đây là hai thị trường mà dịch vụ robotaxi của Waymo hiện được phân phối thông qua nền tảng Uber theo thỏa thuận hợp tác giữa hai doanh nghiệp.

Sau thời điểm trên, Waymo dự kiến cung cấp dịch vụ vận chuyển trực tiếp qua ứng dụng điện thoại thông minh của riêng mình. Mô hình này cho phép hành khách chủ động tiếp cận dịch vụ robotaxi mà không nhất thiết phải thông qua một nền tảng gọi xe trung gian.

Trên thực tế, Waymo đã triển khai ứng dụng riêng tại các thị trường khác. Việc mở rộng mô hình này sang Austin và Atlanta sẽ giúp công ty có thêm quyền kiểm soát đối với trải nghiệm khách hàng, hoạt động đặt xe và mối quan hệ trực tiếp với người sử dụng.

Thay đổi cũng có ý nghĩa đối với chiến lược phát triển dài hạn của Waymo. Khi thị trường xe tự lái bước vào giai đoạn cạnh tranh mạnh hơn, việc sở hữu công nghệ vận hành phương tiện có thể chưa đủ để tạo ra lợi thế bền vững. Các doanh nghiệp còn cần xây dựng thương hiệu, phát triển mạng lưới khách hàng và kiểm soát những kênh phân phối dịch vụ.

Nếu phụ thuộc quá nhiều vào một nền tảng bên ngoài, Waymo có thể gặp hạn chế trong việc quản lý trải nghiệm khách hàng và xây dựng mối quan hệ trực tiếp với người sử dụng. Vì vậy, việc mở rộng ứng dụng riêng được xem là bước đi phù hợp với mục tiêu phát triển một hệ sinh thái robotaxi độc lập hơn.

Vì sao Waymo muốn thay đổi mối quan hệ với Uber?

Chia sẻ với Bloomberg, Tekedra Mawakana cho biết Waymo ban đầu lựa chọn hợp tác với Uber vì quy mô hoạt động rất lớn của nền tảng gọi xe này.

Uber sở hữu mạng lưới người dùng rộng, thương hiệu quen thuộc và hệ thống đặt xe đã được thiết lập tại nhiều thành phố. Việc tận dụng nền tảng này giúp Waymo tiếp cận hành khách nhanh hơn mà không cần ngay lập tức xây dựng một hệ thống phân phối dịch vụ hoàn toàn độc lập tại từng thị trường.

Tuy nhiên, sau quá trình triển khai, Waymo nhận thấy trải nghiệm đặt xe thông qua nền tảng trung gian vẫn tồn tại một số hạn chế.

Mawakana mô tả trải nghiệm của hành khách là khá khó đoán. Một trong những vấn đề được bà đề cập là khách hàng không phải lúc nào cũng biết chắc phương tiện được điều động đến đón mình sẽ là robotaxi hay xe do tài xế điều khiển.

Đây là điểm đáng chú ý đối với một dịch vụ được xây dựng dựa trên công nghệ tự lái.

Khác với dịch vụ gọi xe truyền thống, robotaxi không chỉ đơn thuần cung cấp phương tiện di chuyển từ điểm A đến điểm B. Công nghệ tự lái chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt và giá trị thương hiệu của Waymo.

Người dùng lựa chọn Waymo có thể vì muốn trải nghiệm một chiếc xe không cần tài xế, quan tâm đến công nghệ tự động hóa hoặc đơn giản là muốn sử dụng dịch vụ vận chuyển theo một phương thức mới.

Nếu hành khách không biết trước phương tiện được điều động là xe tự lái hay xe có người lái, sự khác biệt trong trải nghiệm có thể bị giảm đáng kể.

Điều này cũng khiến Waymo khó kiểm soát hoàn toàn cách khách hàng nhận diện và đánh giá dịch vụ của mình khi được phân phối thông qua một nền tảng bên ngoài.

Việc phát triển ứng dụng riêng có thể giúp công ty giải quyết vấn đề này bằng cách tạo ra một kênh đặt xe tập trung vào robotaxi, trong đó hành khách hiểu rõ loại dịch vụ mình đang lựa chọn.

Waymo muốn kiểm soát trực tiếp trải nghiệm khách hàng

Một chi tiết khác trong phát biểu của Mawakana liên quan đến mối quan hệ với các đối tác giao hàng.

Bà nhấn mạnh rằng việc duy trì mối quan hệ với những người giao hàng là điều quan trọng đối với Waymo và công ty đã nhận được phản hồi từ nhóm này tại các thị trường liên quan.

Thông tin này cho thấy chiến lược hợp tác của Waymo không chỉ xoay quanh việc đưa robotaxi lên một ứng dụng gọi xe lớn. Công ty còn phải cân nhắc tác động của mô hình hợp tác đối với các nhóm đối tác đang tham gia vào hệ sinh thái dịch vụ.

Trong một nền tảng vận chuyển, người dùng, tài xế, đối tác giao hàng và đơn vị cung cấp phương tiện đều có những lợi ích khác nhau. Khi một công nghệ mới như robotaxi được đưa vào hệ thống, việc phân chia hoạt động và duy trì quan hệ giữa các bên có thể trở nên phức tạp hơn.

Waymo cần tìm cách phát triển dịch vụ tự lái mà không làm mất đi sự kết nối với những đối tác quan trọng trong hệ sinh thái vận hành.

Ứng dụng riêng có thể giúp doanh nghiệp xây dựng một kênh tương tác trực tiếp hơn với khách hàng, đồng thời tạo điều kiện để kiểm soát tốt hơn quy trình cung cấp dịch vụ.

Tuy nhiên, phát triển ứng dụng riêng cũng đồng nghĩa với việc Waymo phải đầu tư nhiều hơn vào hoạt động thu hút người dùng, chăm sóc khách hàng, xử lý thanh toán và duy trì chất lượng dịch vụ.

Đây là những công việc mà Uber đã có nhiều năm kinh nghiệm triển khai trên quy mô lớn. Vì vậy, quyết định giảm phụ thuộc vào Uber có thể mang lại lợi ích chiến lược nhưng cũng đặt ra những thách thức vận hành mới cho Waymo.

Uber vẫn muốn tiếp tục hợp tác với Waymo

Mặc dù Waymo đang hướng đến việc chấm dứt tính độc quyền, Uber không cho thấy ý định từ bỏ hoàn toàn mối quan hệ hợp tác.

Trao đổi với TechCrunch hôm thứ Tư, Uber xác nhận công ty vẫn có kế hoạch tích hợp robotaxi Waymo vào ứng dụng của mình nếu hai bên đạt được thỏa thuận.

Đáng chú ý, khi trao đổi với Bloomberg, Uber cho biết chính Waymo là bên đề xuất không bổ sung tùy chọn đặt robotaxi trực tiếp vào ứng dụng Uber.

Chi tiết này cho thấy hai doanh nghiệp có thể đang có những cách tiếp cận khác nhau đối với tương lai của mối quan hệ hợp tác.

Với Uber, việc tích hợp robotaxi từ các đối tác có thể giúp nền tảng mở rộng lựa chọn phương tiện mà không cần tự mình phát triển toàn bộ công nghệ xe tự lái.

Uber hiện có nhiều quan hệ hợp tác trong lĩnh vực robotaxi và phương tiện tự hành. Thay vì phụ thuộc vào một nhà sản xuất hoặc một công nghệ duy nhất, công ty có thể xây dựng mạng lưới đối tác nhằm cung cấp thêm lựa chọn vận chuyển cho người dùng.

Trong khi đó, Waymo sở hữu công nghệ tự lái và có mục tiêu xây dựng thương hiệu robotaxi riêng. Việc kiểm soát trực tiếp ứng dụng đặt xe có thể giúp doanh nghiệp tạo ra sự khác biệt rõ ràng hơn trên thị trường.

Do đó, hai công ty vẫn có thể tìm được tiếng nói chung trong tương lai, nhưng điều kiện hợp tác có thể thay đổi so với mô hình độc quyền hiện tại.

Nếu đạt được thỏa thuận mới, hành khách Uber vẫn có thể tiếp cận robotaxi Waymo thông qua nền tảng này. Tuy nhiên, Waymo sẽ không còn bị giới hạn bởi yêu cầu phân phối độc quyền tại Austin và Atlanta sau thời điểm thỏa thuận kết thúc.

Thỏa thuận độc quyền dự kiến kết thúc trước thời hạn ban đầu

Trước đó, Financial Times từng đưa tin Waymo đang tìm cách chấm dứt thỏa thuận với Uber. Theo thông tin được công bố hồi đầu năm, thỏa thuận hợp tác ban đầu dự kiến hết hạn vào tháng 5/2028.

Tuy nhiên, phát biểu mới của Mawakana cho thấy Waymo muốn chấm dứt tính độc quyền tại Austin và Atlanta từ tháng 1/2028, tức sớm hơn thời điểm hết hạn được đề cập trước đó.

Sự khác biệt về thời gian này cho thấy hai công ty có thể đang chuẩn bị cho giai đoạn chuyển tiếp trong quan hệ hợp tác.

Dù vậy, cần phân biệt giữa việc kết thúc thỏa thuận độc quyền và chấm dứt hoàn toàn hợp tác thương mại. Thông tin hiện có cho thấy Waymo muốn mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ trực tiếp, trong khi Uber vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục tích hợp robotaxi nếu hai bên thống nhất được các điều khoản mới.

Waymo chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức đối với yêu cầu bình luận liên quan đến thông tin này.

Vì vậy, những chi tiết về điều khoản hợp tác mới, cách thức phân phối dịch vụ và kế hoạch triển khai cụ thể sau tháng 1/2028 vẫn cần được hai doanh nghiệp xác nhận thêm.

Cuộc cạnh tranh robotaxi đang chuyển sang giai đoạn mới

Quyết định của Waymo phản ánh một xu hướng quan trọng trong ngành xe tự lái: cạnh tranh không còn chỉ tập trung vào công nghệ vận hành phương tiện mà đang mở rộng sang khả năng kiểm soát toàn bộ trải nghiệm dịch vụ.

Trong giai đoạn đầu, hợp tác với các nền tảng gọi xe lớn giúp doanh nghiệp robotaxi tiết kiệm thời gian xây dựng mạng lưới khách hàng. Một ứng dụng đã có lượng người dùng lớn có thể trở thành kênh phân phối hiệu quả, giúp dịch vụ mới nhanh chóng tiếp cận thị trường.

Tuy nhiên, khi công nghệ trưởng thành và quy mô hoạt động tăng lên, việc phụ thuộc vào bên trung gian có thể trở thành hạn chế.

Một doanh nghiệp robotaxi muốn xây dựng thương hiệu dài hạn cần kiểm soát nhiều yếu tố, bao gồm:

• Kênh tiếp cận và đặt xe của khách hàng.
• Thông tin về loại phương tiện được điều động.
• Trải nghiệm trong suốt hành trình.
• Chính sách giá và chương trình dành cho người dùng.
• Dữ liệu vận hành phục vụ cải thiện dịch vụ.
• Quy trình hỗ trợ và xử lý phản hồi của khách hàng.

Đây đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ chân người dùng và lợi thế cạnh tranh.

Đối với Waymo, việc phát triển ứng dụng riêng tại Austin và Atlanta có thể là bước tiếp theo trong quá trình chuyển đổi từ một nhà cung cấp công nghệ tự lái thành một doanh nghiệp vận tải có khả năng trực tiếp phục vụ khách hàng.

Trong khi đó, Uber có thể tiếp tục phát triển mô hình nền tảng kết nối nhiều nhà cung cấp phương tiện tự hành khác nhau. Cách tiếp cận này giúp Uber duy trì vai trò trung gian trong thị trường vận chuyển ngay cả khi công nghệ tự lái ngày càng phổ biến.

Hai mô hình không nhất thiết loại trừ lẫn nhau. Waymo có thể vận hành ứng dụng riêng, đồng thời tiếp tục hợp tác với Uber tại những thị trường hoặc theo những điều kiện mà hai bên cùng có lợi.

Triển vọng của Waymo và Uber sau năm 2028

Từ nay đến tháng 1/2028, vấn đề quan trọng đối với Waymo là chuẩn bị năng lực vận hành trực tiếp tại Austin và Atlanta. Việc chuyển đổi từ mô hình phân phối thông qua đối tác sang mô hình có ứng dụng riêng đòi hỏi doanh nghiệp phải bảo đảm trải nghiệm khách hàng không bị gián đoạn.

Waymo cũng cần chứng minh rằng việc kiểm soát kênh phân phối có thể mang lại hiệu quả kinh doanh tốt hơn so với việc tận dụng mạng lưới người dùng của Uber.

Với Uber, thách thức nằm ở việc duy trì vị thế của nền tảng gọi xe trong bối cảnh các công ty phát triển robotaxi ngày càng muốn kiểm soát trực tiếp khách hàng. Nếu nhiều nhà cung cấp tự lái lựa chọn ứng dụng riêng, Uber có thể phải điều chỉnh chiến lược hợp tác để duy trì sức hấp dẫn của nền tảng.

Dù vậy, mạng lưới người dùng và kinh nghiệm vận hành của Uber vẫn là những lợi thế đáng kể. Việc tích hợp nhiều loại phương tiện và dịch vụ từ các đối tác khác nhau có thể giúp nền tảng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái vận tải.

Về phía thị trường robotaxi, sự thay đổi trong quan hệ giữa Waymo và Uber cho thấy ngành công nghiệp này đang bước sang giai đoạn cạnh tranh sâu hơn. Những doanh nghiệp sở hữu công nghệ tự lái sẽ phải cân bằng giữa mở rộng quy mô thông qua đối tác và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ độc lập.

Tháng 1/2028 vì thế có thể trở thành một cột mốc quan trọng đối với hoạt động của Waymo tại hai thị trường Austin và Atlanta, đồng thời là phép thử đối với chiến lược robotaxi của cả Waymo lẫn Uber.

Nguồn tham khảo: Bloomberg News, Financial Times và TechCrunch.

Lưu ý: Bài viết phản ánh kế hoạch và thông tin được công bố về quan hệ hợp tác giữa Waymo và Uber. Các điều khoản hợp tác trong tương lai có thể thay đổi tùy thuộc vào thỏa thuận chính thức giữa hai doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về Waymo và Uber

1. Waymo sẽ chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber khi nào?

Theo thông tin được đồng CEO Tekedra Mawakana chia sẻ, Waymo dự kiến chấm dứt thỏa thuận độc quyền với Uber tại Austin và Atlanta từ tháng 1/2028.

2. Vì sao Waymo muốn chấm dứt tính độc quyền với Uber?

Waymo muốn chủ động cung cấp dịch vụ robotaxi thông qua ứng dụng riêng, kiểm soát trải nghiệm khách hàng và khắc phục tình trạng hành khách không biết chắc mình sẽ được điều động xe tự lái hay xe do tài xế điều khiển.

3. Sau năm 2028, khách hàng có thể đặt robotaxi Waymo bằng cách nào?

Waymo dự kiến cung cấp dịch vụ trực tiếp thông qua ứng dụng điện thoại thông minh của công ty, tương tự mô hình đang được triển khai tại những thành phố khác.

4. Uber có ngừng hợp tác với Waymo không?

Chưa có thông tin xác nhận hai công ty sẽ chấm dứt hoàn toàn hợp tác. Uber cho biết vẫn muốn tích hợp robotaxi Waymo vào ứng dụng của mình nếu hai bên đạt được thỏa thuận phù hợp.

5. Thỏa thuận Waymo và Uber ban đầu dự kiến hết hạn khi nào?

Theo thông tin Financial Times từng công bố, thỏa thuận ban đầu dự kiến hết hạn vào tháng 5/2028. Kế hoạch mới được Mawakana đề cập là chấm dứt tính độc quyền tại Austin và Atlanta từ tháng 1/2028.

6. Quyết định này có ý nghĩa gì đối với thị trường robotaxi?

Động thái cho thấy các công ty xe tự lái ngày càng muốn kiểm soát trực tiếp kênh phân phối và trải nghiệm khách hàng. Điều này có thể làm thay đổi cách các nền tảng gọi xe truyền thống hợp tác với nhà cung cấp công nghệ tự lái.

7. Waymo có cạnh tranh trực tiếp với Uber sau khi chấm dứt độc quyền không?

Hai công ty có thể vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Waymo cung cấp công nghệ và dịch vụ robotaxi trực tiếp, trong khi Uber vẫn có thể đóng vai trò nền tảng phân phối dịch vụ nếu hai bên đạt được thỏa thuận mới.

“`html “`