Schaeffler sa thải 3.460 nhân viên, đóng cửa 5 nhà máy: Ngành ô tô Đức chuyển hướng sang quốc phòng và robot

Schaeffler cắt giảm hàng nghìn việc làm giữa khủng hoảng ngành ô tô Đức

Ngành công nghiệp ô tô Đức tiếp tục đối mặt với áp lực tái cơ cấu khi Schaeffler, một trong những nhà sản xuất phụ tùng ô tô lớn của châu Âu, công bố kế hoạch cắt giảm 3.460 việc làm và đóng cửa 5 nhà máy trên khắp khu vực. Doanh nghiệp cho biết quyết định này xuất phát từ cuộc khủng hoảng của ngành ô tô, trong bối cảnh nhu cầu suy yếu, cạnh tranh quốc tế gia tăng và quá trình chuyển đổi công nghệ đang làm thay đổi cấu trúc thị trường.

Trong tổng số việc làm dự kiến bị cắt giảm, khoảng 2.660 vị trí nằm tại Đức. Bốn trong số năm nhà máy bị đóng cửa cũng thuộc quốc gia này, cho thấy trung tâm công nghiệp lớn nhất châu Âu đang chịu sức ép đáng kể từ những thay đổi trong ngành sản xuất ô tô.

Kế hoạch tái cơ cấu của Schaeffler không chỉ nhằm giảm chi phí trước mắt mà còn hướng đến xử lý tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, tinh giản bộ máy quản lý và phân bổ lại nguồn lực cho các lĩnh vực có triển vọng tăng trưởng mới.

Theo công ty, kết hợp với những chương trình đã triển khai trước đó và khoảng 1.800 thỏa thuận nghỉ hưu một phần đã được ký kết, quy mô lực lượng lao động cốt lõi của Schaeffler tại Đức sẽ giảm khoảng 18% vào năm 2028.

Doanh nghiệp dự kiến các biện pháp tái cơ cấu sẽ giúp lợi nhuận hằng năm tăng khoảng 300 triệu euro từ năm 2030. Đây là mục tiêu tài chính dài hạn, trong khi hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai, chi phí tái cơ cấu và khả năng phục hồi của thị trường.

Động thái của Schaeffler phản ánh một vấn đề rộng hơn đối với ngành công nghiệp Đức: mô hình sản xuất truyền thống đang chịu sức ép từ chi phí cao, nhu cầu thay đổi và sự dịch chuyển sang những công nghệ mới.

Những nhà máy nào bị ảnh hưởng bởi kế hoạch tái cơ cấu?

Theo kế hoạch được công bố, các địa điểm tại Đức chiếm phần lớn số việc làm bị ảnh hưởng. Trong đó, các nhà máy ở Dortmund và Morbach, nơi sản xuất những sản phẩm phục vụ động cơ đốt trong, nằm trong nhóm chịu tác động.

Hoạt động tại các nhà máy ở Berlin và Schwalbach cũng sẽ bị chấm dứt, trong khi hoạt động sản xuất dụng cụ tại Höchstadt sẽ kết thúc theo kế hoạch.

Ngoài Đức, Schaeffler dự kiến điều chỉnh công suất tại một số cơ sở ở Pháp và Slovakia. Các địa điểm được nêu gồm Haguenau và Toulouse tại Pháp, cùng Skalica và Kysuce tại Slovakia.

Những thay đổi này cho thấy quá trình tái cơ cấu không chỉ tập trung vào việc đóng cửa cơ sở sản xuất mà còn bao gồm điều chỉnh công suất tại những địa điểm khác trong mạng lưới châu Âu.

Đối với các nhà sản xuất phụ tùng, quyết định duy trì hay thu hẹp một nhà máy thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm nhu cầu của khách hàng, cơ cấu sản phẩm, chi phí lao động, mức độ sử dụng công suất và triển vọng của từng dòng công nghệ.

Khi nhu cầu đối với linh kiện dành cho động cơ đốt trong suy yếu, những cơ sở phụ thuộc nhiều vào nhóm sản phẩm này có thể gặp khó khăn trong việc duy trì hiệu suất hoạt động. Nếu công suất sản xuất vẫn lớn hơn nhu cầu thực tế, chi phí cố định trên mỗi sản phẩm sẽ tăng lên, gây áp lực lên lợi nhuận.

Việc điều chỉnh mạng lưới nhà máy vì vậy được Schaeffler xem là một phần trong quá trình đưa quy mô sản xuất về mức phù hợp hơn với thị trường.

Tuy nhiên, kế hoạch đóng cửa và cắt giảm nhân sự cũng đặt ra thách thức đối với người lao động, các nhà cung cấp địa phương và những khu vực phụ thuộc vào hoạt động công nghiệp. Tác động cụ thể sẽ phụ thuộc vào lịch trình thực hiện và những phương án hỗ trợ được áp dụng trong quá trình chuyển đổi.

Chi phí cao và nhu cầu yếu gây áp lực lên lợi nhuận

Schaeffler đang phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề về chi phí và hiệu quả hoạt động. Công ty cho biết tình trạng dư thừa công suất, chi phí nhân sự cao tại Đức và bộ máy quản lý có quá nhiều cấp đang làm tăng áp lực lên hoạt động kinh doanh.

Một yếu tố quan trọng khác là nhu cầu đối với các linh kiện và hệ thống phục vụ động cơ đốt trong đang suy yếu. Trong khi đó, tốc độ phổ cập xe điện không diễn ra nhanh như kỳ vọng ở một số phân khúc, khiến các nhà cung cấp phải đối mặt với quá trình chuyển đổi khó dự đoán.

Điều này tạo ra một bài toán khó: doanh nghiệp phải duy trì năng lực phục vụ khách hàng hiện tại, đồng thời đầu tư vào công nghệ mới mà chưa chắc có thể tạo ra lợi nhuận ngay lập tức.

Theo số liệu được công bố, doanh thu của Schaeffler trong quý III giảm 0,2% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 5,8 tỷ euro. Lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT), không bao gồm các khoản mục đặc biệt, giảm 7,2%, còn 245 triệu euro.

Mức suy giảm doanh thu tương đối nhỏ, nhưng lợi nhuận giảm nhanh hơn cho thấy áp lực đối với hiệu quả hoạt động vẫn đáng chú ý. Khi doanh thu không tăng đủ mạnh để hấp thụ chi phí cố định, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh quy mô sản xuất và cơ cấu tổ chức để bảo vệ biên lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, Schaeffler đặt mục tiêu giảm chi phí thông qua tinh giản nhân sự, tái bố trí hoạt động sản xuất và đơn giản hóa cơ cấu quản lý.

Dù vậy, cắt giảm nhân sự không tự động bảo đảm lợi nhuận sẽ tăng. Công ty còn phải cân đối các khoản chi phí phát sinh trong quá trình tái cơ cấu, duy trì năng lực kỹ thuật và bảo đảm rằng những hoạt động cốt lõi vẫn đủ sức cạnh tranh khi thị trường phục hồi.

Ngành ô tô châu Âu bước vào giai đoạn chuyển đổi chưa từng có

Những khó khăn của Schaeffler không phải trường hợp cá biệt. Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang trải qua quá trình thay đổi sâu rộng khi nhu cầu thị trường, công nghệ sản xuất và cạnh tranh quốc tế cùng tác động đến mô hình kinh doanh truyền thống.

Số liệu được nêu trong báo cáo cho thấy lượng ô tô mới đăng ký tại Liên minh châu Âu giảm từ 15,3 triệu chiếc năm 2019 xuống còn 10,8 triệu chiếc năm 2025. Sự sụt giảm này phản ánh quy mô thị trường đã thu hẹp đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch.

Trong khi đó, các nhà sản xuất phải đầu tư lớn để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp, phát triển hệ thống điện tử và thích ứng với những thay đổi trong chuỗi cung ứng.

Rico Luman, nhà kinh tế cấp cao phụ trách lĩnh vực ô tô và vận tải tại ING, nhận định ngành công nghiệp Đức đang trải qua một quá trình chuyển đổi chưa từng có và khó có thể đảo ngược.

Theo ông, tỷ trọng xe điện tại châu Âu đang tăng lên, nhưng các thương hiệu Trung Quốc cũng ngày càng giành được chỗ đứng trong phân khúc này. Điều đó tạo thêm sức ép đối với các nhà sản xuất và nhà cung cấp linh kiện truyền thống của châu Âu.

Dữ liệu được đề cập cho thấy xe điện chạy bằng pin chiếm 22,7% tổng số ô tô mới đăng ký tại Liên minh châu Âu trong 12 tháng tính đến tháng 9. Xu hướng này cho thấy xe điện đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thị trường, dù tốc độ chuyển đổi giữa các quốc gia và phân khúc vẫn có sự khác biệt.

Đối với những nhà cung cấp phụ tùng như Schaeffler, quá trình chuyển đổi đặt ra thách thức lớn hơn so với các hãng sản xuất xe thành phẩm ở một số khía cạnh.

Xe điện có cấu tạo hệ truyền động đơn giản hơn xe sử dụng động cơ đốt trong và cần ít linh kiện cơ khí thuộc một số nhóm truyền thống hơn. Khi tỷ trọng xe điện tăng lên, nhu cầu đối với một số sản phẩm vốn đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các nhà cung cấp có thể suy giảm.

Đồng thời, các doanh nghiệp châu Âu vẫn phải giải quyết bài toán chi phí pin và khả năng cạnh tranh về giá thành với những đối thủ quốc tế.

Vì vậy, quá trình chuyển đổi không chỉ là việc thay thế động cơ đốt trong bằng động cơ điện. Đây còn là sự thay đổi về cơ cấu sản phẩm, kỹ năng lao động, năng lực nghiên cứu và phát triển, cũng như cách các nhà máy được tổ chức.

Vì sao xe điện có thể khiến các nhà cung cấp phụ tùng chịu sức ép lớn?

Sự chuyển dịch sang xe điện tạo ra cơ hội mới cho những doanh nghiệp phát triển động cơ điện, hệ thống quản lý năng lượng, thiết bị điện tử và các giải pháp điều khiển. Tuy nhiên, không phải tất cả nhà cung cấp phụ tùng đều có thể chuyển đổi nhanh chóng.

Các doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh phụ thuộc lớn vào linh kiện động cơ đốt trong phải đối mặt với nguy cơ nhu cầu giảm trước khi những sản phẩm mới đủ khả năng bù đắp doanh thu.

Trong khi đó, việc phát triển sản phẩm cho xe điện đòi hỏi đầu tư vào nghiên cứu, thiết kế, quy trình sản xuất và quan hệ với khách hàng mới. Những khoản đầu tư này có thể kéo dài nhiều năm trước khi tạo ra lợi nhuận ổn định.

Schaeffler hiện vẫn ghi nhận thua lỗ trong lĩnh vực xe điện theo thông tin được cung cấp. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang phải xử lý hai nhiệm vụ cùng lúc: duy trì hoạt động truyền thống trong điều kiện thị trường suy yếu và xây dựng năng lực cạnh tranh ở những phân khúc mới.

Nhà kinh tế Rico Luman cũng lưu ý rằng việc cắt giảm khoảng 30% tổng số vị trí thuộc lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, 50% ở bộ phận sản xuất và 20% tại các vị trí khác khiến ông bất ngờ. Theo ông, phát triển sản phẩm và mở rộng sang những thị trường mới thường đòi hỏi nguồn lực nghiên cứu đáng kể.

Nhận định này đặt ra câu hỏi về cách Schaeffler cân bằng giữa mục tiêu tiết kiệm chi phí và nhu cầu đổi mới công nghệ.

Nếu cắt giảm quá mạnh các nguồn lực nghiên cứu, doanh nghiệp có thể giảm chi phí trong ngắn hạn nhưng gặp khó khăn khi cần phát triển sản phẩm mới. Ngược lại, duy trì năng lực quá lớn trong khi nhu cầu chưa đủ mạnh có thể khiến chi phí cố định tiếp tục gây áp lực lên lợi nhuận.

Bài toán của Schaeffler vì vậy không đơn thuần là giảm số lượng nhân viên, mà là xác định những năng lực cần duy trì, những hoạt động cần thu hẹp và những lĩnh vực đáng được ưu tiên đầu tư.

Volkswagen cũng chịu sức ép tái cơ cấu

Schaeffler không phải doanh nghiệp duy nhất trong ngành công nghiệp Đức phải điều chỉnh quy mô hoạt động. Volkswagen, một trong những nhà sản xuất ô tô lớn nhất nước này, cũng đang triển khai chương trình tái cơ cấu chiến lược quy mô lớn.

Theo thông tin được nêu, kế hoạch của Volkswagen dự kiến có thể dẫn đến việc cắt giảm khoảng 100.000 việc làm và đóng cửa nhiều nhà máy trong bối cảnh lợi nhuận suy giảm và cạnh tranh từ các thương hiệu ô tô Trung Quốc gia tăng.

Diễn biến tại hai doanh nghiệp cho thấy áp lực đang lan rộng trong hệ sinh thái công nghiệp ô tô Đức, từ các hãng sản xuất xe hoàn chỉnh đến những nhà cung cấp linh kiện.

Trong nhiều thập kỷ, ngành ô tô đã đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Đức thông qua hoạt động sản xuất, xuất khẩu, nghiên cứu công nghệ và tạo việc làm. Tuy nhiên, lợi thế truyền thống đang bị thử thách khi các đối thủ mới cạnh tranh bằng chi phí, tốc độ phát triển sản phẩm và khả năng mở rộng sản xuất xe điện.

Đối với các nhà cung cấp phụ tùng, tác động còn có thể lan truyền thông qua chuỗi cung ứng. Khi một nhà sản xuất xe giảm sản lượng hoặc thay đổi cơ cấu sản phẩm, các doanh nghiệp cung cấp linh kiện liên quan cũng phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Nếu nhiều nhà máy cùng đối mặt với tình trạng dư thừa công suất, quá trình tái cơ cấu có thể kéo dài và ảnh hưởng đến việc làm tại các khu vực công nghiệp phụ thuộc vào ngành ô tô.

Tuy nhiên, việc thu hẹp một số hoạt động truyền thống không nhất thiết đồng nghĩa toàn bộ ngành công nghiệp Đức sẽ suy giảm vĩnh viễn. Vấn đề quan trọng là liệu các doanh nghiệp có thể chuyển đổi năng lực kỹ thuật và nguồn lực hiện có sang những lĩnh vực có nhu cầu tăng trưởng hay không.

Schaeffler chuyển hướng sang quốc phòng, robot và tự động hóa

Bên cạnh việc cắt giảm chi phí, Schaeffler đang tìm kiếm các nguồn tăng trưởng mới trong những lĩnh vực như quốc phòng, robot, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.

CEO Klaus Rosenfeld cho rằng châu Âu vẫn có khả năng khôi phục sức cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, nhưng các doanh nghiệp phải vừa bảo vệ hoạt động hiện tại vừa chủ động phát triển thị trường mới.

Phát biểu trong chương trình Squawk Box Europe, ông nhấn mạnh Schaeffler vẫn muốn duy trì hoạt động sản xuất tại Đức và chứng minh rằng mô hình sản xuất công nghiệp ở quốc gia này có thể tiếp tục phát triển.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, công ty cần xử lý những vấn đề hiện tại, bao gồm sự suy thoái của ngành ô tô, tình trạng dư thừa công suất tại các nhà máy, năng lực nghiên cứu và phát triển vượt quá nhu cầu, chi phí nhân sự cao và cơ cấu tổ chức phức tạp.

Theo Rosenfeld, doanh nghiệp đang sắp xếp lại một số năng lực nhằm tạo dư địa cho những cơ hội mới. Những cơ hội này không xuất hiện đồng thời hoặc nhanh như kỳ vọng, khiến quá trình chuyển đổi trở nên khó khăn hơn.

Thông điệp của CEO Schaeffler cho thấy công ty không muốn chỉ tập trung vào phòng thủ bằng cách cắt giảm chi phí. Doanh nghiệp còn muốn chủ động mở rộng sang những lĩnh vực có triển vọng để bù đắp cho sự suy yếu của thị trường phụ tùng truyền thống.

Quốc phòng trở thành hướng đi chiến lược

Schaeffler đã thành lập một công ty con chuyên về quốc phòng vào cuối năm 2025 và bổ nhiệm lãnh đạo phụ trách mảng “Quốc phòng và Không gian mới” vào tháng 6/2026.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng và tìm cách củng cố năng lực sản xuất trong khu vực.

Đối với một doanh nghiệp có nền tảng cơ khí và sản xuất công nghiệp như Schaeffler, việc mở rộng sang lĩnh vực quốc phòng có thể tạo cơ hội tận dụng một phần năng lực kỹ thuật, quy trình sản xuất và kinh nghiệm quản lý công nghiệp hiện có.

Tuy nhiên, chuyển hướng sang thị trường mới không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể ngay lập tức đạt được doanh thu và lợi nhuận tương đương hoạt động truyền thống. Các lĩnh vực quốc phòng và hàng không vũ trụ có những yêu cầu riêng về chất lượng, chứng nhận, độ tin cậy và quy trình cung ứng.

Do đó, hiệu quả của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi công nghệ, giành được hợp đồng và xây dựng năng lực sản xuất phù hợp.

Robot và tự động hóa mở ra cơ hội mới

Ngoài quốc phòng, Schaeffler cũng nhận thấy tiềm năng từ robot, tự động hóa và AI.

Đây là những lĩnh vực có thể tạo ra nhu cầu đối với hệ thống truyền động, linh kiện cơ khí chính xác, thiết bị điều khiển và giải pháp sản xuất thông minh. Những năng lực này có thể có điểm giao với kinh nghiệm kỹ thuật mà các nhà cung cấp phụ tùng ô tô đã tích lũy trong nhiều năm.

Robot và tự động hóa cũng có thể giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu suất hoạt động, giảm những công đoạn lặp lại và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc thương mại hóa sản phẩm mới vẫn đòi hỏi đầu tư, phát triển khách hàng và thời gian để xây dựng vị thế cạnh tranh.

Đối với Schaeffler, cơ hội nằm ở khả năng tận dụng nền tảng công nghiệp hiện có để bước vào những thị trường mới, thay vì phải xây dựng toàn bộ năng lực từ đầu.

Châu Âu cần vừa bảo vệ công nghiệp truyền thống vừa thúc đẩy đổi mới

Chiến lược của Schaeffler phản ánh một thách thức rộng hơn đối với châu Âu: làm thế nào để duy trì nền tảng sản xuất công nghiệp trong khi thích nghi với thay đổi công nghệ và cạnh tranh toàn cầu.

Nếu chỉ tập trung bảo vệ những mô hình sản xuất cũ, doanh nghiệp có thể tiếp tục đối mặt với nhu cầu suy giảm và chi phí cao. Nhưng nếu thu hẹp quá nhanh mà không đầu tư đủ cho sản phẩm mới, doanh nghiệp cũng có nguy cơ mất cơ hội tăng trưởng trong tương lai.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các khu vực công nghiệp nơi nhiều doanh nghiệp, nhà cung cấp và người lao động phụ thuộc vào chuỗi giá trị ô tô.

Quá trình chuyển đổi cần kết hợp giữa tái cơ cấu chi phí, phát triển kỹ năng mới, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường. Những năng lực sản xuất không còn phù hợp với nhu cầu hiện tại có thể cần được thu hẹp, trong khi nguồn lực dành cho các lĩnh vực mới phải được phân bổ dựa trên triển vọng thực tế.

Đối với Schaeffler, mục tiêu tăng lợi nhuận hằng năm khoảng 300 triệu euro từ năm 2030 cho thấy công ty kỳ vọng chương trình tái cơ cấu sẽ tạo ra hiệu quả tài chính dài hạn. Tuy nhiên, để đạt được kết quả này, doanh nghiệp cần chứng minh rằng việc giảm chi phí có thể đi cùng khả năng phát triển sản phẩm và mở rộng doanh thu ở những thị trường mới.

Kế hoạch cắt giảm 3.460 việc làm và đóng cửa 5 nhà máy cho thấy Schaeffler đang thực hiện một cuộc tái cơ cấu đáng kể trước sức ép của ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Việc nhu cầu đối với linh kiện động cơ đốt trong suy yếu, chi phí cao và cạnh tranh quốc tế gia tăng đã khiến mô hình sản xuất truyền thống khó duy trì hiệu quả như trước.

Tuy nhiên, Schaeffler không chỉ tìm cách thu hẹp hoạt động. Công ty còn hướng đến quốc phòng, robot, tự động hóa và AI nhằm xây dựng những nguồn tăng trưởng mới.

Thách thức lớn nhất là thực hiện quá trình chuyển đổi mà không làm suy yếu năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và khả năng cạnh tranh dài hạn. Kết quả của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có thể biến năng lực công nghiệp hiện có thành lợi thế tại các thị trường mới hay không.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp về kế hoạch cắt giảm nhân sự của Schaeffler

1. Schaeffler dự kiến cắt giảm bao nhiêu việc làm?

Công ty lên kế hoạch cắt giảm 3.460 việc làm trên khắp châu Âu. Khoảng 2.660 vị trí trong số đó nằm tại Đức.

2. Schaeffler sẽ đóng cửa bao nhiêu nhà máy?

Doanh nghiệp dự kiến đóng cửa 5 nhà máy tại châu Âu, trong đó 4 địa điểm nằm ở Đức. Ngoài ra, công ty sẽ điều chỉnh công suất tại một số cơ sở ở Pháp và Slovakia.

3. Vì sao Schaeffler phải tái cơ cấu?

Các nguyên nhân được công ty nêu gồm nhu cầu suy yếu đối với linh kiện động cơ đốt trong, tốc độ chuyển đổi sang xe điện chậm hơn kỳ vọng, tình trạng dư thừa công suất, chi phí nhân sự cao và bộ máy quản lý phức tạp.

4. Kế hoạch tái cơ cấu có thể mang lại hiệu quả tài chính như thế nào?

Schaeffler dự báo các biện pháp này sẽ giúp lợi nhuận hằng năm tăng khoảng 300 triệu euro từ năm 2030. Đây là mục tiêu dự kiến, không phải kết quả đã đạt được.

5. Schaeffler đang hướng đến những lĩnh vực nào ngoài ô tô?

Công ty đang tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực quốc phòng, hàng không vũ trụ, robot, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là những hướng đi có thể hỗ trợ đa dạng hóa hoạt động kinh doanh.

6. Ngành ô tô Đức đang đối mặt với những thách thức gì?

Các thách thức chính gồm thị trường ô tô suy yếu so với năm 2019, cạnh tranh từ các thương hiệu Trung Quốc, chi phí sản xuất cao và quá trình chuyển đổi từ động cơ đốt trong sang xe điện. Những yếu tố này đang buộc các nhà sản xuất và nhà cung cấp linh kiện phải điều chỉnh chiến lược.