Phố Wall quay lưng với cổ phiếu AI? Costco và Walmart bất ngờ được định giá cao hơn Microsoft, Amazon, Alphabet và Meta

Phố Wall đang thay đổi cách nhìn về các ông lớn AI

Một nghịch lý đáng chú ý đang xuất hiện trên thị trường chứng khoán Mỹ: những tập đoàn công nghệ được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) lại đang được định giá thấp hơn một số doanh nghiệp bán lẻ truyền thống.

Theo phân tích từ S&P Global Market Intelligence được đề cập trong bài viết gốc, nhóm công ty công nghệ quy mô lớn gồm Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta và Oracle đang có mức định giá P/E dự phóng trung bình khoảng 20,7 lần, dù tốc độ tăng trưởng doanh thu trung bình được ghi nhận ở mức khoảng 21%.

Trong khi đó, Costco và Walmart – hai doanh nghiệp bán lẻ có mô hình kinh doanh tương đối ổn định – lại đang giao dịch ở mức P/E dự phóng lần lượt khoảng 44 lần và 41 lần.

Sự chênh lệch này phản ánh một thay đổi đáng kể trong tâm lý thị trường. Thay vì sẵn sàng trả mức định giá cao cho các công ty công nghệ được kỳ vọng dẫn dắt cuộc cách mạng AI, nhà đầu tư đang quan tâm nhiều hơn đến khả năng tạo ra dòng tiền, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ chắc chắn của lợi nhuận.

Nói cách khác, thị trường đang đặt câu hỏi liệu tốc độ tăng trưởng mà các tập đoàn công nghệ lớn dự báo có đủ để bù đắp cho khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI hay không.

Bảng so sánh doanh thu, tăng trưởng và hiệu quả đầu tư của các tập đoàn công nghệ quy mô lớn (Hyperscalers)

Công ty (Mã cổ phiếu)	Doanh thu 12 tháng gần nhất	Tăng trưởng doanh thu	EBITDA 12 tháng gần nhất	Chi phí đầu tư (CapEx)	CapEx/Doanh thu	P/E dự phóng
Microsoft (MSFT)	346,4 tỷ USD	17,9%	205,7 tỷ USD	135,9 tỷ USD	39,2%	25,2x
Amazon (AMZN)	797,5 tỷ USD	15,4%	183,7 tỷ USD	215,2 tỷ USD	27,0%	24,3x
Alphabet (GOOGL)	471,1 tỷ USD	22,2%	185,5 tỷ USD	159,8 tỷ USD	33,9%	20,2x
Meta (META)	241,6 tỷ USD	27,5%	116,2 tỷ USD	104,4 tỷ USD	43,2%	18,7x
Oracle (ORCL)	71,8 tỷ USD	21,6%	34,4 tỷ USD	75,7 tỷ USD	105,4%	15,3x
Trung bình nhóm tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn	—	20,9%	—	—	49,8%	20,7x

Bảng so sánh doanh thu, tăng trưởng và hiệu quả đầu tư của các doanh nghiệp

Công ty (Mã cổ phiếu)	Doanh thu 12 tháng gần nhất	Tăng trưởng doanh thu	EBITDA 12 tháng gần nhất	Chi phí đầu tư (CapEx)	CapEx/Doanh thu	P/E dự phóng
Costco (COST)	303,2 tỷ USD	10,1%	14,2 tỷ USD	6,4 tỷ USD	2,1%	44,4x
Walmart (WMT)	735,8 tỷ USD	6,2%	44,1 tỷ USD	29,4 tỷ USD	4,0%	41,1x
Starbucks (SBUX)	37,9 tỷ USD	2,0%	5,7 tỷ USD	1,3 tỷ USD	3,3%	32,5x
Marriott (MAR)	26,9 tỷ USD	4,7%	4,8 tỷ USD	0,9 tỷ USD	3,5%	32,3x
Republic Services (RSG)	17,2 tỷ USD	4,5%	5,4 tỷ USD	1,9 tỷ USD	11,3%	31,5x
Waste Management (WM)	26,1 tỷ USD	5,2%	7,9 tỷ USD	2,8 tỷ USD	10,8%	27,2x
Coca-Cola (KO)	51,1 tỷ USD	7,1%	17,4 tỷ USD	1,9 tỷ USD	3,8%	27,1x
Church & Dwight (CHD)	6,2 tỷ USD	1,7%	1,4 tỷ USD	0,1 tỷ USD	2,4%	26,9x
Colgate-Palmolive (CL)	21,3 tỷ USD	5,9%	5,0 tỷ USD	0,6 tỷ USD	2,7%	23,9x
Philip Morris (PM)	43,1 tỷ USD	7,9%	20,1 tỷ USD	1,6 tỷ USD	3,6%	23,9x
Procter & Gamble (PG)	87,9 tỷ USD	3,5%	25,1 tỷ USD	4,6 tỷ USD	5,2%	22,8x
Home Depot (HD)	169,2 tỷ USD	2,5%	24,6 tỷ USD	3,7 tỷ USD	2,2%	21,4x
Trung bình nhóm tăng trưởng chậm	—	5,1%	—	—	4,6%	29,6x

Costco và Walmart được định giá cao hơn các tập đoàn công nghệ lớn

P/E là một trong những chỉ số phổ biến được sử dụng để đánh giá mức giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả cho mỗi đơn vị lợi nhuận của doanh nghiệp.

Thông thường, một công ty có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao, triển vọng kinh doanh tích cực và lợi thế cạnh tranh lớn có thể được thị trường chấp nhận mức P/E cao hơn. Ngược lại, doanh nghiệp tăng trưởng chậm thường có mức định giá thấp hơn.

Tuy nhiên, dữ liệu được S&P Global Market Intelligence đề cập cho thấy một bức tranh khác biệt.

Doanh nghiệp	Mã cổ phiếu	P/E dự phóng được nêu
Costco	COST	Khoảng 44 lần
Walmart	WMT	Khoảng 41 lần
Nhóm Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta và Oracle	MSFT, AMZN, GOOG, META, ORCL	Trung bình khoảng 20,7 lần

Các con số trên cho thấy Costco và Walmart đang được thị trường trả mức định giá cao hơn đáng kể so với nhóm tập đoàn công nghệ quy mô lớn trong phép so sánh được trích dẫn.

Điều này không đồng nghĩa hoạt động kinh doanh của các công ty AI đang suy yếu toàn diện. Thay vào đó, nó cho thấy nhà đầu tư đang phân biệt rõ hơn giữa tăng trưởng doanh thu và khả năng chuyển hóa tăng trưởng đó thành lợi nhuận, dòng tiền thực tế.

Các doanh nghiệp bán lẻ như Costco và Walmart có mô hình kinh doanh tương đối dễ dự báo hơn trong một số khía cạnh. Họ có doanh thu từ hoạt động bán hàng, hệ thống phân phối, lượng khách hàng thường xuyên và khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Trong khi đó, những tập đoàn công nghệ đang mở rộng hạ tầng AI phải chi hàng chục tỷ USD cho trung tâm dữ liệu, chip xử lý, máy chủ, hệ thống mạng và năng lượng. Các khoản đầu tư này có thể tạo ra lợi ích trong nhiều năm, nhưng không phải lúc nào cũng chuyển thành doanh thu và lợi nhuận ngay lập tức.

Đó là một trong những lý do khiến thị trường bắt đầu thận trọng hơn với nhóm cổ phiếu công nghệ.

Dòng tiền tự do trở thành vấn đề lớn của các tập đoàn AI

Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến định giá cổ phiếu công nghệ chịu áp lực là sự suy giảm hoặc triển vọng suy yếu của dòng tiền tự do.

Dòng tiền tự do (Free Cash Flow – FCF) là lượng tiền còn lại sau khi doanh nghiệp trang trải chi phí hoạt động và các khoản đầu tư vốn cần thiết. Đây là chỉ số quan trọng giúp nhà đầu tư đánh giá khả năng tài trợ cho hoạt động kinh doanh, trả nợ, mua lại cổ phiếu hoặc chia cổ tức.

Đối với các tập đoàn công nghệ lớn như Alphabet, Meta và Amazon, cuộc đua AI đang đòi hỏi mức đầu tư ngày càng cao.

Các doanh nghiệp phải xây dựng trung tâm dữ liệu mới, mua sắm GPU và các bộ xử lý chuyên dụng, mở rộng hạ tầng điện toán đám mây, đồng thời bảo đảm nguồn điện và hệ thống làm mát cho những cụm máy chủ có mật độ tính toán lớn.

Những khoản đầu tư này có thể giúp doanh nghiệp củng cố vị thế trong thị trường AI, nhưng cũng tạo áp lực đáng kể lên dòng tiền trong ngắn hạn.

Vấn đề nằm ở chỗ chi phí đầu tư tăng nhanh không đồng nghĩa doanh thu từ AI sẽ tăng tương ứng trong cùng khoảng thời gian.

Nhà đầu tư muốn nhìn thấy bằng chứng rõ ràng rằng các dịch vụ AI có thể tạo ra doanh thu định kỳ, cải thiện biên lợi nhuận và mang lại tỷ suất sinh lời đủ cao so với số vốn đã bỏ ra.

Nếu doanh thu AI tăng trưởng nhưng chi phí xây dựng hạ tầng còn tăng nhanh hơn, hiệu quả kinh tế của khoản đầu tư có thể không đáp ứng kỳ vọng ban đầu.

Đây chính là câu hỏi đang khiến thị trường điều chỉnh cách định giá các tập đoàn công nghệ lớn.

Lo ngại các công ty công nghệ sẽ giảm đầu tư vốn vào năm 2027

Một yếu tố khác đang tác động đến tâm lý nhà đầu tư là khả năng các tập đoàn công nghệ lớn phải điều chỉnh kế hoạch chi tiêu vốn trong năm 2027.

Trong giai đoạn đầu của cuộc đua AI, các công ty có xu hướng tăng mạnh đầu tư để giành lợi thế về năng lực tính toán, dữ liệu và hệ thống trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, khi quy mô đầu tư ngày càng lớn, áp lực chứng minh hiệu quả sử dụng vốn cũng tăng lên.

Các cổ đông có thể yêu cầu doanh nghiệp kiểm soát chi phí, bảo vệ dòng tiền tự do và tránh tình trạng đầu tư quá mức vào những dự án chưa tạo ra lợi nhuận tương xứng.

Nếu những yêu cầu này trở nên mạnh mẽ hơn, các tập đoàn công nghệ có thể phải điều chỉnh tốc độ mở rộng hạ tầng.

Điều đó tạo ra một nghịch lý đối với thị trường AI: nếu tiếp tục đầu tư mạnh, doanh nghiệp có thể chịu áp lực về dòng tiền và lợi nhuận; nhưng nếu giảm đầu tư, tốc độ mở rộng năng lực AI và doanh thu liên quan cũng có thể chậm lại.

Đặc biệt, những doanh nghiệp đang cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn có thể chịu tác động từ sự thay đổi trong kế hoạch đầu tư của khách hàng và đối tác.

Những trung tâm dữ liệu được xây dựng với kỳ vọng nhu cầu AI tăng trưởng liên tục cần được khai thác hiệu quả để tạo ra doanh thu đủ lớn. Nếu nhu cầu thực tế thấp hơn dự báo hoặc khách hàng điều chỉnh ngân sách, thời gian hoàn vốn của các dự án có thể kéo dài.

Vì vậy, thị trường không chỉ quan tâm doanh nghiệp đang đầu tư bao nhiêu tiền mà còn muốn biết khoản đầu tư đó sẽ tạo ra lợi nhuận như thế nào trong những năm tới.

Hơn 1.000 tỷ USD vốn hóa bị xóa sổ trong một phiên giao dịch

Tâm lý thận trọng đối với lĩnh vực AI đã thể hiện rõ qua diễn biến thị trường trong phiên giao dịch thứ Sáu được đề cập trong bài viết gốc.

Theo nội dung nguồn, hơn 1.000 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường đã bị xóa sổ khi nhà đầu tư lo ngại về tình trạng suy yếu dòng tiền của các tập đoàn công nghệ lớn.

Đây là một diễn biến đáng chú ý bởi nhóm cổ phiếu công nghệ vốn đóng vai trò quan trọng trong đà tăng của thị trường chứng khoán Mỹ trong những năm gần đây.

Sự điều chỉnh không chỉ phản ánh hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mà còn cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá lại những giả định về lợi nhuận và hiệu quả đầu tư AI.

Khi chi phí vốn tăng, doanh nghiệp cần huy động thêm tiền thông qua trái phiếu, phát hành cổ phiếu hoặc những hình thức tài trợ khác. Điều này có thể tạo thêm áp lực lên thị trường, đặc biệt khi nhiều công ty cùng lúc tìm cách huy động nguồn lực để mở rộng hạ tầng.

Nguồn cung cổ phiếu hoặc trái phiếu tăng lên cũng có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn trong việc phân bổ vốn. Thị trường khi đó phải cân nhắc không chỉ triển vọng tăng trưởng của từng doanh nghiệp mà còn cả nhu cầu vốn và khả năng tài trợ cho toàn bộ hệ sinh thái AI.

Dan Ives: Chưa phải lúc hoảng loạn và bán tháo cổ phiếu công nghệ

Dù thị trường trải qua một tuần giao dịch khó khăn, Dan Ives, đối tác tại Yorkville Ives, cho rằng nhà đầu tư không nên vội vàng bán toàn bộ cổ phiếu công nghệ và rút khỏi thị trường.

Theo nhận định của ông, những tín hiệu cơ bản từ quá trình xây dựng hệ thống AI dành cho doanh nghiệp vẫn đang được củng cố. Những thông tin từ các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn, cùng với số liệu được công bố từ Meta và SpaceX trong tuần trước đó, tiếp tục cho thấy hoạt động phát triển hạ tầng AI vẫn có cơ sở thực tế.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng việc các công ty công nghệ huy động vốn thông qua thị trường trái phiếu, phát hành cổ phiếu và các chương trình phát hành cổ phiếu theo nhu cầu thị trường (ATM) đã tạo thêm áp lực lên lĩnh vực này.

Khi nhiều doanh nghiệp cùng cần huy động vốn để phục vụ kế hoạch đầu tư, thị trường có thể phải đối mặt với tình trạng dư cung chứng khoán và áp lực định giá.

Nhận định của Dan Ives cho thấy cần phân biệt giữa triển vọng dài hạn của ngành AI và biến động ngắn hạn của cổ phiếu công nghệ.

Một đợt điều chỉnh mạnh không nhất thiết đồng nghĩa nhu cầu AI biến mất. Nhưng ngược lại, tiềm năng dài hạn của AI cũng không bảo đảm mọi khoản đầu tư vào lĩnh vực này đều mang lại lợi nhuận như kỳ vọng.

Phố Wall đang định giá lại cuộc đua AI như thế nào?

Điểm đáng chú ý nhất trong dữ liệu định giá không nằm ở việc Costco hay Walmart có P/E cao hơn Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta và Oracle.

Điều quan trọng hơn là tiêu chuẩn đánh giá của nhà đầu tư đang thay đổi.

Trong giai đoạn thị trường hưng phấn với AI, doanh nghiệp chỉ cần chứng minh khả năng tham gia vào chuỗi giá trị AI hoặc công bố kế hoạch đầu tư lớn cũng có thể nhận được sự quan tâm đáng kể.

Nhưng khi quy mô chi tiêu vốn tăng lên, nhà đầu tư bắt đầu yêu cầu những bằng chứng cụ thể hơn: doanh thu AI đến từ đâu, khách hàng có sẵn sàng trả tiền hay không, biên lợi nhuận có được cải thiện không và thời gian hoàn vốn của các trung tâm dữ liệu sẽ kéo dài bao lâu.

Đây là bước chuyển từ câu chuyện tăng trưởng sang câu chuyện hiệu quả kinh tế.

Đối với Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta và Oracle, triển vọng AI vẫn có thể mở ra cơ hội kinh doanh lớn trong các lĩnh vực điện toán đám mây, phần mềm doanh nghiệp, quảng cáo, dịch vụ số và hạ tầng tính toán.

Tuy nhiên, quy mô cơ hội càng lớn thì nhu cầu vốn cũng có thể càng cao. Nếu doanh thu và lợi nhuận không tăng đủ nhanh để bù đắp chi phí đầu tư, mức định giá cổ phiếu sẽ tiếp tục chịu sức ép.

Ngược lại, những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, nhu cầu tiêu dùng tương đối bền vững và khả năng dự báo lợi nhuận tốt có thể được thị trường ưu tiên hơn trong giai đoạn bất định.

Nhà đầu tư cần theo dõi những chỉ số nào?

Trong bối cảnh thị trường điều chỉnh cách định giá cổ phiếu AI, nhà đầu tư có thể tập trung vào một số yếu tố quan trọng.

Thứ nhất, dòng tiền tự do. Đây là chỉ số cho thấy doanh nghiệp còn lại bao nhiêu tiền sau khi tài trợ hoạt động và đầu tư. Nếu dòng tiền tự do suy giảm liên tục trong khi chi tiêu vốn tăng mạnh, áp lực tài chính có thể trở nên đáng kể.

Thứ hai, hiệu quả đầu tư vốn. Nhà đầu tư cần đánh giá liệu các trung tâm dữ liệu, chip AI và hệ thống điện toán đám mây có tạo ra doanh thu và lợi nhuận tương xứng với số vốn bỏ ra hay không.

Thứ ba, tốc độ tăng trưởng doanh thu từ AI. Doanh thu từ các dịch vụ AI cần được phân biệt rõ với doanh thu truyền thống để đánh giá mức độ đóng góp thực tế của lĩnh vực này.

Thứ tư, kế hoạch chi tiêu vốn năm 2027. Những thay đổi trong dự báo đầu tư của Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta và Oracle có thể ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng của toàn ngành.

Thứ năm, khả năng huy động vốn. Việc phát hành trái phiếu và cổ phiếu có thể giúp doanh nghiệp tài trợ cho kế hoạch mở rộng, nhưng cũng làm tăng chi phí vốn hoặc gây pha loãng quyền sở hữu của cổ đông hiện hữu.

AI vẫn có tiềm năng, nhưng thị trường không còn dễ dàng trả giá cao

Sự chênh lệch giữa định giá Costco, Walmart và nhóm tập đoàn công nghệ lớn cho thấy Phố Wall đang trở nên khắt khe hơn với các doanh nghiệp tham gia cuộc đua AI.

Nhà đầu tư không chỉ muốn nghe về quy mô trung tâm dữ liệu, số lượng chip được triển khai hay tốc độ mở rộng năng lực tính toán. Họ muốn nhìn thấy dòng tiền, lợi nhuận và hiệu quả sử dụng vốn được cải thiện tương ứng.

Điều này không đồng nghĩa AI đã mất đi triển vọng tăng trưởng. Nhu cầu về điện toán đám mây, tự động hóa và các ứng dụng AI doanh nghiệp vẫn có thể tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi tiềm năng công nghệ thành lợi nhuận thực tế có thể phức tạp và tốn kém hơn những kỳ vọng ban đầu.

Trong giai đoạn tiếp theo, lợi thế trên thị trường chứng khoán có thể không chỉ thuộc về doanh nghiệp đầu tư nhiều nhất vào AI, mà còn phụ thuộc vào khả năng biến khoản đầu tư đó thành dòng tiền và lợi nhuận bền vững.

Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi về Microsoft, Amazon và Alphabet

1. Vì sao Costco và Walmart có P/E cao hơn Microsoft, Amazon và Alphabet?

Theo số liệu được trích dẫn từ S&P Global Market Intelligence, Costco và Walmart có P/E dự phóng lần lượt khoảng 44 lần và 41 lần, trong khi nhóm năm tập đoàn công nghệ lớn có mức trung bình khoảng 20,7 lần. Sự khác biệt phản ánh cách thị trường đánh giá dòng tiền, lợi nhuận, rủi ro đầu tư và triển vọng kinh doanh của từng nhóm doanh nghiệp.

2. P/E thấp có đồng nghĩa cổ phiếu công nghệ đang bị định giá quá rẻ?

Không nhất thiết. P/E thấp có thể phản ánh cơ hội đầu tư, nhưng cũng có thể cho thấy thị trường đang lo ngại về tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, chi phí vốn hoặc rủi ro kinh doanh. Nhà đầu tư cần xem xét thêm dòng tiền tự do, nợ vay và triển vọng doanh thu.

3. Vì sao đầu tư AI có thể làm suy giảm dòng tiền tự do?

Các tập đoàn công nghệ phải chi nhiều tiền cho trung tâm dữ liệu, chip xử lý, máy chủ, hệ thống mạng và năng lượng. Những khoản đầu tư này làm tăng chi tiêu vốn. Nếu doanh thu và lợi nhuận từ AI chưa tăng đủ nhanh, dòng tiền tự do có thể chịu áp lực.

4. Các công ty công nghệ có thể giảm chi tiêu vốn vào năm 2027 không?

Đây là một rủi ro đang được thị trường quan tâm, nhưng chưa thể xem là quyết định chắc chắn của các doanh nghiệp. Nếu cổ đông yêu cầu ưu tiên dòng tiền và hiệu quả đầu tư, một số tập đoàn có thể điều chỉnh kế hoạch mở rộng hạ tầng.

5. Đợt bán tháo cổ phiếu AI có đồng nghĩa bong bóng AI đã vỡ?

Chưa thể kết luận chỉ từ một đợt điều chỉnh. Cần đánh giá thêm doanh thu thực tế, nhu cầu sử dụng AI, lợi nhuận của các nhà cung cấp hạ tầng và khả năng hoàn vốn của những dự án trung tâm dữ liệu.

6. Nhà đầu tư nên theo dõi điều gì trong thời gian tới?

Các chỉ số đáng chú ý gồm dòng tiền tự do, chi tiêu vốn, doanh thu từ dịch vụ AI, biên lợi nhuận, nợ vay và kế hoạch đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn. Đây là những yếu tố giúp đánh giá liệu tăng trưởng AI có đang chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh thực tế hay không.